Artykuł 43 ustawy zasiłkowej a dotychczasowa podstawa wymiaru zasiłku

Katarzyna Mrozowska14 września 20178 komentarzy

Przedsiębiorcza Pani Basia pobierała zasiłek macierzyński w okresie od 6 marca 2016 r. do 4 marca 2017 r. od wysokiej podstawy wymiaru. Po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego nie dokonała w terminie 7 dni przerejestrowania i w efekcie do ubezpieczenia chorobowego została zgłoszona w dniu 14 marca 2017 r. Powstała zatem luka w dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym trwająca od 5 marca do 13 marca 2017 r. W dniu 14 marca Pani Basia stała się niezdolna do pracy z powodu choroby i chorowała do dnia 24 marca. ZUS przyznał jej zasiłek chorobowy od minimalnej podstawy. 

Artykuł 43 ustawy zasiłkowej a dotychczasowa podstawa wymiaru zasiłku

Pytanie na które postaram się znaleźć odpowiedź w niniejszym wpisie brzmi:  czy podstawa nowego zasiłku została słusznie obniżona?

Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z ustawy zasiłkowej, podstawę wymiaru zasiłku przysługującego osobie prowadzącej działalność gospodarczą stanowi przeciętny miesięczny przychód za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy (choroba, poród). Jeżeli ubezpieczenie chorobowe trwało krócej niż 12 miesięcy – podstawę wymiaru zasiłku ustala się zgodnie z obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r. art. 48 a ustawy zasiłkowej (tzw. nowe zasady). Jeszcze inaczej kształtuje się sposób obliczania podstawy wymiaru zasiłku w razie niezdolności do pracy, która powstała w pierwszym miesiącu ubezpieczenia. Kwestie te na potrzeby niniejszego wpisu jednak pomijam.

Art. 43 ustawy zasiłkowej a dotychczasowa podstawa

Wyjątek od ogólnej zasady  ustalania podstawy wymiaru zasiłku dla każdego okresu niezdolności do pracy uprawniającego ubezpieczonego do pobierania zasiłku stanowi art. 43 ustawy zasiłkowej, w myśl którego podstawy wymiaru zasiłku nie ustala się na nowo, jeżeli między okresami pobierania zasiłków zarówno tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju nie było przerwy albo przerwa, jeśli wystąpi, była krótsza niż 3 miesiące kalendarzowe. Chodzi przy tym o pełne miesiące kalendarzowe liczone od pierwszego do ostatniego dnia danego miesiąca, a nie 90 dni.

W takiej sytuacji wysokość wszystkich kolejnych świadczeń należy obliczać od tej samej podstawy wymiaru, jaka została ustalona przy wypłacie świadczenia za pierwszy okres. Zasady te mają zastosowanie zarówno wtedy, gdy ubezpieczony ma prawo do zasiłku tego samego rodzaju (np. zasiłku chorobowego), jak i wtedy, gdy zmienia się rodzaj pobieranego świadczenia (np. po okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego przysługuje zasiłek chorobowy).

Jak ma się powyższa regulacja do Pani Basi z naszego przykładu? Przerwa między pobieraniem zasiłku macierzyńskiego (do 4 marca 2017 r.)  a powstaniem prawa do zasiłku chorobowego (w dniu 14 marca 2017 r.) jest niewątpliwie krótsza, niż 3 miesiące kalendarzowe. Pani Basia powinna otrzymać zatem zasiłek chorobowy od dotychczasowej podstawy – powiecie.

Problemy z zachowaniem dotychczasowej podstawy

Mimo, wydawałoby się jasnej treści art. 43 ustawy zasiłkowej, z zachowaniem dotychczasowej podstawy może być jednak problem. Dlaczego?

ZUS wskazuje, że art. 43 może mieć zastosowanie tylko w sytuacji, gdy ubezpieczenie chorobowe jest nieprzerwane. Za okres nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego organ rentowy uważa okresy ubezpieczenia, pomiędzy którymi nie wystąpiła przerwa, a także kolejne nieprzerwane okresy podlegania ubezpieczeniu chorobowemu z tego samego tytułu (np. kolejne umowy zlecenia zawarte z tym samym zleceniodawcą, kolejne okresy prowadzenia działalności pozarolniczej, kolejne okresy wykonywania współpracy) oraz okresy między którymi wystąpiła przerwa przypadająca na niedzielę lub inny dzień ustawowo wolny od pracy.

Jeśli zatem wystąpi przerwa w ciągłości ubezpieczenia chorobowego, ZUS uznaje, że nie ma podstaw do zastosowania art. 43. W konsekwencji liczy podstawę wymiaru zasiłku od nowa, zgodnie z niekorzystnymi zasadami.

Tak właśnie było w przypadku Pani Basi. W odpowiedzi na wniosek o ustalenie prawa do zasiłku chorobowego, otrzymała ona decyzję z uzasadnieniem o następującej treści:

Jest to powszechna praktyka ZUS. Pytanie: czy słuszna? Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 grudnia 2017 r., II UK 478/15 podniósł, że

„jedynym kryterium wskazanym w art. 43 ustawy o świadczeniach pieniężnych jest nieistnienie przerwy między okresami pobierania zasiłków – zarówno tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju – albo wystąpienie przerwy nie dłuższej niż trzy miesiące kalendarzowe.  Przepis ten nie odnosi się do ciągłości ubezpieczenia”.

Szerzej na temat treści wyroku można przeczytać tutaj.


Zgodnie z zawartą w powyższym wyroku konkluzją, takie obliczenie podstawy wymiaru zasiłku, z pominięciem art. 43 ustawy zasiłkowej nie jest prawidłowe. Jeśli zatem ZUS ustali wysokość zasiłku w sposób niekorzystny z powołaniem się na lukę w ubezpieczeniu chorobowym tak jak w przypadku Pani Basi, nie pozostaje nic innego jak złożenie odwołania do właściwego sądu.


{ 8 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Ewelina Listopad 20, 2017 o 13:31

Czy po okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego (z tyt. prow. dział. gosp.) i terminowym zgłoszeniu do ubezpieczeń w tym dobrowolnego chorobowego w przypadku zasiłku chorobowego bądź opiekuńczego podstawę będę mieć liczoną od nowa? Pytam bo córka jest chora a niebawem konczy mi się zasiłek macierzyński (konczy mi sie 24.11 a juz zglosilam sie spowrotem do ubezpieczen w tym chorobowego od 25.11).

Odpowiedz

Katarzyna Mrozowska Listopad 23, 2017 o 12:28

Podstawa będzie taka sama, ja dotychczas.

Odpowiedz

Ewelina Listopad 20, 2017 o 13:36

z przykladu przytoczonego w artykule nie rozumiem argumentu ZUSu „stała się Pani niezdolna do pracy z powodu choroby przed upływem pełnego kalendarzowego miesiąca ubezpieczenia chorobowego”

Konkretnie chcialam zapytac czy okres przebywania na zasilku macierzynskim jest traktowany jako przerwa w ubezpieczeniu chorobowym?

Odpowiedz

Katarzyna Mrozowska Listopad 23, 2017 o 12:38

Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego nie jest okresem opłacania składek na ubezpieczenie chorobowe, gdyż dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ustaje z dniem nabycia prawa do tego zasiłku. Ale na mocy art 14 ust. 3 ustawy systemowej traktowany jest jak okres ubezpieczenia chorobowego. Po zakończeniu zasiłku macierzyńskiego trzeba się zgłosić ponownie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego w terminie 7 dni. Wtedy mamy ciągłość ubezpieczenia chorobowego.
W przykładzie zgłoszenie nie nastąpiło w terminie 7 dni, a z opóźnieniem, co w ocenie ZUS powoduje ten skutek, że okres ubezpieczenia chorobowego liczy on od nowa.W konsekwencji ZUS nie stosuje art 43, tylko liczy podstawę zasiłku od nowa tak, jakby przedsiębiorca rozpoczynał dopiero opłacanie składek.
Zgłoszenie nastąpiło w marcu, choroba również- a zatem zasiłek przysługuje w pierwszym miesiącu ubezpieczenia chorobowego.

Odpowiedz

Asia Styczeń 30, 2018 o 21:30

A jeśli macierzyński ustał z dniem 19.12.2017 a zgloszenie do chorobowego nastapilo 19.01.2018 r. To podstawa będzie naliczana od nowa? Czyli od wynagrodzenia minimalnego?

Odpowiedz

Marzena Kwiecień 4, 2018 o 22:06

Chciałabym spytać o sposób naliczenia nowej podstawy. Mianowicie byłam 2 razy na zwolnieniu chorobowym,drugie z nich dotyczyło ciąży, między nimi okres krótszy niż 3 miesiące. Potem powrót do pracy i przepracowane 4 miesiące (kalendarzowe 3). Z ilu miesięcy wstecz powinna być naliczona nowa podstawa do zasiłku chorobowego?
Jaki jest sposób liczenia podstawy po 3 miesiącach pracy?

Odpowiedz

Katarzyna Mrozowska Kwiecień 10, 2018 o 21:00

W takiej sytuacji przechodzimy do ogólnych zasad naliczania zasiłku chorobowego, a mianowicie bierzemy pod uwagę 12 m-cy poprzedzających miesiąc niezdolności do pracy. Następnie wyłączamy na zasadzie art 50 ustawy zasiłkowej miesiące, w których ubezpieczony wykonywał pracę lub działalność przez mniej niż połowę miesiąca; oraz przyjmujem przychód za miesiące, w których ubezpieczony wykonywał pracę lub działalność przez co najmniej połowę miesiąca.
Miesiące wyłączone nie są brane pod uwagę w obliczaniu podstawy wymiaru zasiłku, co tym samym zmniejsza liczbę miesięcy, z których przychód przyjmuje się do ustalenia podstawy wymiaru zasiłku (jeśli z 12 m-cy wyłączyliśmy np 5 m-cy, to wtedy liczymy podstawę z 7 m-cy).

Odpowiedz

Joanna Kwiecień 12, 2018 o 13:29

Chciałabym dopytać w tym wątku:
Czy jesli chorowalam dluzej niz 2 tyg w grudniu 2017 i marcu 2018 to dla lipca podstawa zostanie zaliczona z okresow:
sierpien-listoad 2017 (4)
styczen-luty 2018 (2)
oraz kwiecień -lipiec 2018 (4)

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: