Student na zleceniu a składki ZUS

Katarzyna Mrozowska01 sierpnia 2017Komentarze (0)

Na początku minionej dekady, kiedy zaczynałam studia w pięknym mieście Kraka, studenci studiowali sobie a muzom. Mało kto myślał wtedy o pracy. Dziś jest zgoła odwrotnie. Stąd tematem dzisiejszego wpisu będą zasady oskładkowania umów zlecenia wykonywanych przez studentów.

Dlaczego o tym mowa?

Ostatnio zjawił się u mnie Pan X, od którego pracodawca zażądał zwrotu składek, do zapłaty których zobowiązał tegoż pracodawcę ZUS. W tracie przeprowadzonej u pracodawcy kontroli okazało się bowiem, że pracodawca nie odprowadził należnych składek za Pana X z tytułu zawartej z nim umowy zlecenia. Dlaczego? Otóż podejmując pracę Pan X złożył  pracodawcy oświadczenie, że pozostaje studentem, mimo iż świeżo obronił pracę magisterską. W konsekwencji pracodawca nie zgłosił go do ZUS. Skoro mam bilet ulgowy i ważną jeszcze legitymację studencką, myślałem że nadal jestem studentem – argumentował były już student.

Jak to jest z tymi składkami  ZUS?

Zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Nie dotyczy to jednak osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia, które są uczniami gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych lub studentami, do ukończenia 26 lat. Student zatrudniony na podstawie umowy zlecenia nie podlega zatem obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, zdrowotnemu, wypadkowemu i chorobowemu. Nie może do tych ubezpieczeń przystąpić także na zasadzie dobrowolności.

Z jednej strony oznacza to niższe koszty dla pracodawcy, z drugiej zaś brak świadczeń dla chorego studenta.

Student, czyli kto?

Definicja studenta zawarta jest w ustawie o szkolnictwie wyższym. Artykuł 2 tejże ustawy wskazuje, że studentami są osoby kształcące się na studiach pierwszego stopnia, kończące się uzyskaniem tytułu licencjata albo inżyniera, drugiego stopnia, po których zostaje się magistrem, albo na jednolitych studiach magisterskich. Studentem nie jest natomiast uczestnik studiów podyplomowych oraz doktoranckich.

Osoba jest studentem od daty immatrykulacji, czyli aktu przyjęcia w poczet studentów uczelni i złożenia ślubowania. Jeżeli data formalnej immatrykulacji jest późniejsza niż dzień 1 października danego roku kalendarzowego, wówczas zwolnienie z obowiązku ubezpieczeń obejmuje także okres między 1 października a dniem immatrykulacji.

Datą ukończenia studiów jest natomiast data złożenia egzaminu dyplomowego, w przypadku kierunków lekarskiego, lekarsko-dentystycznego i weterynarii – data złożenia ostatniego wymaganego planem studiów egzaminu, a w przypadku kierunku farmacja oraz kierunków związanych z kształceniem w zakresie ratownictwa medycznego i fizjoterapii – data zaliczenia ostatniej, przewidzianej w planie studiów praktyki (art 167 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym).

Obowiązek ubezpieczeń społecznych, a co za tym idzie opłacania składek z tytułu umowy zlecenia zawartej ze studentem, aktualizuje się w przypadku:

  • ukończenia przez studenta 26 roku życia, nawet jeśli nadal studiuje,
  • obrony pracy licencjackiej/magisterskiej, nawet jeśli nie ukończył on jeszcze 26 roku życia,
  • skreślenia z listy studentów.

Dopóki zatem studiujemy  i nie ukończyliśmy 26 roku życia, pracujemy na zleceniu bez  ZUS-u. Natomiast wystąpienia którejś z powyższych okoliczności, powoduje konieczność opłacania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu umów zlecenia zawartych ze studentami.

Student na urlopie dziekańskim

Przyjmuje się, że także student, który korzysta z urlopu dziekańskiego, nie podlega ubezpieczeniom społecznym w razie wykonywania w tym czasie pracy na podstawie umowy zlecenia. Do celów ubezpieczeń społecznych osobę taką traktuje się na równi ze  studentem uczęszczającym na zajęcia (chyba, że regulamin studiów na danej uczelni określa status studenta inaczej).

Student z licencjatem

Zgodnie z art. 167 ust. 2a ustawy o szkolnictwie wyższym, absolwent studiów pierwszego stopnia zachowuje status studenta do 31 października roku, w którym ukończył te studia. Czy to oznacza, że student z licencjatem nie płaci składek także między zakończeniem licencjatu a podjęciem studiów magisterskich?

ZUS prezentuje w tym przedmiocie następujące stanowisko:

„Wprawdzie z obowiązującego od 1 października 2011 r. art. 167 ust. 2a ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym wynika, iż osoba, która ukończyła studia pierwszego stopnia, zachowuje prawa studenta do dnia 31 października roku, w którym ukończyła te studia, jednakże dla celów ubezpieczeń społecznych użyte w tym przepisie sformułowanie „zachowuje prawa studenta” nie jest tożsame z posiadaniem statusu studenta.W konsekwencji, dla osoby, która świadczy pracę na podstawie umowy zlecenia po ukończeniu studiów I stopnia, obowiązek ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy zlecenia ustala się na zasadach ogólnych. W świetle powyższego, student w okresie pomiędzy zakończeniem studiów I stopnia (licencjackich) a rozpoczęciem przez niego studiów II stopnia, z tytułu wykonywanej umowy zlecenia będzie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym na zasadach ogólnych” (Pismo z dnia 14 grudnia 2015 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych WPI/200000/43/1398/2015).

Warto także wiedzieć, że zwolnienie studentów z opłacania składek nie dotyczy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, która zawsze rodzi obowiązek ubezpieczeń społecznych.

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: