Pit 36 co to za pit i kto musi go wypełnić?

PIT-36 to roczna deklaracja podatkowa dla osób fizycznych w Polsce. Ten formularz służy do rozliczania dochodów opodatkowanych na zasadach ogólnych, według skali podatkowej wynoszącej 12% i 32%. Najważniejsze informacje na temat PIT-36, jego przeznaczenia, procesu wypełniania oraz grupy podatników objętych tym obowiązkiem przedstawiono poniżej.

Co to jest PIT-36?

PIT-36 to jeden z głównych formularzy wykorzystywanych do rocznego rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych w Polsce. Składany jest przez podatników, których przychody opodatkowane są przy zastosowaniu skali podatkowej, nie zaś ryczałtem, podatkiem liniowym, czy na podstawie karty podatkowej [1][3][4]. Wyróżnia się na tle innych deklaracji, ponieważ wymaga od podatnika samodzielnego wyliczenia oraz odprowadzenia zaliczek na podatek dochodowy, bez pośrednictwa płatnika, takiego jak pracodawca czy ZUS [4]. Formularz umożliwia uwzględnienie rozmaitych ulg i odliczeń podatkowych [2][4]. PIT-36 jest zaraz po PIT-37 najczęściej składanym zeznaniem tego typu w Polsce [1][5].

Kto musi wypełnić PIT-36?

Złożenie formularza PIT-36 dotyczy przede wszystkim następujących grup podatników:

• Przedsiębiorcy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą, opodatkowaną na zasadach ogólnych (skala 12% i 32%) [1][3][4].
• Osoby uzyskujące przychody z najmu, dzierżawy, działalności nierejestrowanej [3][5].
• Podatnicy wykazujący dochody z zagranicy niezwolnione z polskiego opodatkowania [3][5].
• Rodzice rozliczający dochody małoletnich dzieci lub deklarujący podatek minimalny [4][5][8].

Ważne jest, że deklaracji nie składają osoby, które rozliczają się wyłącznie za pośrednictwem płatnika (np. pracownicy na umowie o pracę), ponieważ one wypełniają PIT-37 [4]. Natomiast jeśli podatnik uzyskuje przychody zarówno z działalności gospodarczej, jak i z innych źródeł, wypełnia wyłącznie PIT-36 z odpowiednimi załącznikami [3][5].

Proces wypełniania i składania PIT-36

Wypełnienie PIT-36 wymaga samodzielnego sporządzenia wszystkich obliczeń oraz zgromadzenia odpowiednich dokumentów. Proces ten obejmuje kilka kluczowych etapów:

• Zsumowanie wszystkich przychodów generowanych na zasadach ogólnych [2][4].
• Odjęcie kosztów uzyskania przychodu [2][4].
• Ujęcie wszystkich przysługujących podatnikowi ulg i odliczeń (np. składki ZUS, ulga na dziecko, ulgi internetowe) [2][4].
• Wyznaczenie podstawy opodatkowania i wyliczenie należnego podatku [2][4].
• Porównanie wyliczonego podatku z kwotą uprzednio wpłaconych zaliczek [2][4].

PIT-36 wypełnia się na podstawie dokumentów takich jak PIT-11, PIT-R, własna ewidencja przychodów i kosztów oraz informacje z rozliczeń podatkowych. Do formularza mogą być dołączone załączniki, m.in.: PIT/B (dochody z działalności gospodarczej), PIT/Z (kredyt podatkowy), PIT/ZG (dochody zagraniczne) [3]. Termin złożenia deklaracji PIT-36 to co do zasady 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym [4][5][8].

Podstawowe pojęcia i komponenty PIT-36

W kontekście PIT-36 szczególne znaczenie mają następujące pojęcia:

• Podatnik – osoba fizyczna składająca deklarację [2][3].
• Przychód – suma środków uzyskanych przez podatnika [2][3].
• Koszty uzyskania przychodu – wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodu [2][3].
• Zaliczki – kwoty podatku wpłacane systematycznie w ciągu roku [2][4].
• Dochód – przychód pomniejszony o koszty uzyskania i inne uprawnione odliczenia [2][3].
• Ulgi i odliczenia – możliwość obniżenia podatku o określone wydatki przewidziane przepisami [2][4].
• Załączniki – dodatkowe formularze dedykowane specyficznym sytuacjom podatnika [3].

Formularz PIT-36 składa się z części ogólnej, załączników, tabel przychodów i kosztów, kalkulacji podatku i wykazu wpłaconych zaliczek [9]. Jego wypełnienie jest złożone i może wymagać korzystania z pomocy doradcy podatkowego lub odpowiedniego oprogramowania [9].

Relacje PIT-36 z innymi zeznaniami oraz możliwości rozliczeń

PIT-36 przeznaczony jest wyłącznie dla osób opodatkowanych na zasadach ogólnych. Formularze takie jak PIT-36L (podatek liniowy), PIT-28 (ryczałt) czy PIT-16A (karta podatkowa) wykorzystywane są przez podatników korzystających z innych form opodatkowania [1][3].

Pracownicy etatowi rozliczają się najczęściej poprzez PIT-37, natomiast działalność gospodarcza wraz z innymi źródłami przychodu opodatkowanymi skalą wymaga wypełnienia jedynie PIT-36 z załącznikami [3][5].

PIT-36 można złożyć wspólnie z małżonkiem lub rozliczając dochody małoletnich dzieci, co często wpływa korzystnie na wysokość podatku [4][8].

Nowoczesne trendy dotyczące PIT-36

Coraz więcej podatników składa deklaracje PIT-36 elektronicznie, co usprawnia cały proces rozliczenia [1]. Trwają również prace nad uproszczeniem procedur i formularzy, a podatnicy coraz częściej korzystają z ulg podatkowych oraz wsparcia doradczego oferowanego przez biura rachunkowe czy programy księgowe [2]. Ministerstwo Finansów podejmuje działania na rzecz upowszechnienia tzw. „gotowego PIT” w celu dalszego ułatwienia rozliczeń [1].

PODSUMOWANIE

PIT-36 to kluczowa deklaracja podatkowa dla osób fizycznych w Polsce uzyskujących dochody opodatkowane według skali podatkowej i zobowiązanych do samodzielnego obliczania oraz wpłacania zaliczek na podatek dochodowy. Wypełniają ją głównie przedsiębiorcy, osoby osiągające dochody z najmu, działalności nierejestrowanej czy dochody z zagranicy, a także podatnicy rozliczający dochody rodzinne lub minimalne zobowiązania podatkowe. Poprawne wypełnienie wymaga znajomości przepisów, systematycznej dokumentacji oraz uważnego zastosowania wszelkich przysługujących ulg i odliczeń. Cyfryzacja procesu sprawia, że rozliczenie PIT-36 staje się coraz prostsze i bardziej dostępne.

Źródła:

• [1] https://www.pit.pl/pit-36/
• [2] https://www.e-pity.pl/pit-36/
• [3] https://mk.rp.pl/blog/pit-36/
• [4] https://www.pitax.pl/pit36/
• [5] https://www.szlachetnapaczka.pl/jedenprocent/artykuly/pit-36-dla-kogo-i-do-kiedy/
• [8] https://www.podatki.gov.pl/media/9716/broszura-do-pit-36-za-2023r.pdf
• [9] https://www.podatki.gov.pl/media/5667/pit-36-27-12.pdf