Kapitał opiekuńczy kiedy będzie wypłacany?

Kapitał Opiekuńczy to popularne świadczenie rodzinne, którego celem było finansowe wsparcie opieki nad najmłodszymi dziećmi w polskich rodzinach. Od 2024 roku nastąpiła istotna zmiana: program RKO został zakończony i zastąpiony przez nowe rozwiązania. Poniżej wyjaśniamy kiedy był wypłacany Kapitał Opiekuńczy, na jakich zasadach funkcjonował oraz jakie zmiany obowiązują obecnie.

Najważniejsze fakty o Rodzinnym Kapitale Opiekuńczym

Rodzinny Kapitał Opiekuńczy (RKO) to świadczenie wprowadzone w ramach Polskiego Ładu, funkcjonujące od 2022 roku. RKO przysługiwało wyłącznie na drugie i kolejne dziecko w rodzinie, w wieku od 12. do 35. miesiąca życia. Łączna kwota wsparcia wynosiła do 12 000 zł na dziecko. RKO nie obejmowało pierwszego dziecka w rodzinie oraz było niezależne od dochodów rodziców. Podstawę prawną stanowiła ustawa z dnia 17 listopada 2021 roku[1][3][5].

Kiedy był wypłacany Kapitał Opiekuńczy?

Kapitał Opiekuńczy był wypłacany od momentu, gdy dziecko ukończyło 12 miesięcy, do ukończenia przez nie 35. miesiąca życia. Wniosek należało złożyć do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a świadczenie wypłacano miesięcznie w jednym z dwóch wariantów: 500 zł przez 24 miesiące lub 1000 zł przez 12 miesięcy. Rodzice mogli jednorazowo zmienić wybraną opcję wypłaty w trakcie trwania świadczenia[3][4].

Dla dzieci urodzonych przed 2022 rokiem, kwota przysługującego kapitału była proporcjonalnie pomniejszana – liczono wyłącznie okres po wejściu w życie ustawy, czyli po styczniu 2022 roku. Przykładowo, świadczenie wynosiło 1000 zł dla dziecka, które nabyło uprawnienie do RKO tylko za dwa miesiące[1].

Wypłata Kapitału Opiekuńczego w szczegółach

Wniosek o wypłatę należało złożyć za pośrednictwem ZUS, wybierając preferowaną formę miesięcznej wypłaty. W praktyce było to 500 zł miesięcznie przez dwa lata lub 1000 zł przez rok. W przypadku opieki naprzemiennej, każdy z rodziców otrzymywał połowę tej kwoty – 250 zł lub 500 zł, w zależności od wybranego wariantu[4]. Możliwość uzyskania świadczenia zachowywali opiekunowie adopcyjni oraz rodzice opiekujący się dziećmi w rodzinach zastępczych[4][5].

RKO było świadczeniem niezależnym od 500+, co oznacza że oba świadczenia mogły być przyznawane równolegle. Najważniejszą zasadą było jednak to, że pierwsze dziecko nie kwalifikowało się do RKO[1][4].

Zakończenie programu RKO i nowe zasady – Aktywny Rodzic

Od 2024 roku program Rodzinnego Kapitału Opiekuńczego został zakończony. Od tego momentu nowe zobowiązania zostały przejęte przez program Aktywny Rodzic. W 2025 roku RKO nie jest już wypłacany. Rodziny kwalifikują się obecnie do wsparcia w ramach Aktywnego Rodzica, który obejmuje wszystkie dzieci (w tym pierwsze).

W nowym wariancie „Aktywnie w domu”, wypłacane jest 500 zł miesięcznie na każde dziecko do lat trzech. Opcja „Aktywnie rodzice w pracy” przewiduje wsparcie do 1500 czy nawet 1900 zł dla rodziców zatrudniających nianię lub korzystających z opieki w formie umowy uaktywniającej[2][6].

Podsumowanie – aktualny stan wypłat

Rodzinny Kapitał Opiekuńczy nie jest już wypłacany od 2024 roku. Wszystkie przyznane wcześniej świadczenia zakończyły się zgodnie z dotychczasowymi harmonogramami. Każda nowa rodzina może obecnie ubiegać się wyłącznie o wsparcie w ramach programu Aktywny Rodzic w jednym z dostępnych wariantów[2][6].

Źródła:

• [1] https://www.gov.pl/web/rodzina/najczesciej-zadawane-pytania-i-odpowiedzi-o-rodzinny-kapital-opiekunczy
• [2] https://direct.money.pl/artykuly/porady/rodzinny-kapital-opiekunczy
• [3] https://legalhelp.pl/slownik-pojec-prawnych/rodzinny-kapital-opiekunczy-rko
• [4] https://www.zus.pl/baza-wiedzy/rodzinny-kapital-opiekunczy
• [5] https://www.gov.pl/web/rodzina/rodzinny-kapital-opiekunczy-pytania-i-odpowiedzi
• [6] https://www.edziecko.pl/rodzice/7,79361,32026152,rodzinny-kapital-opiekunczy-w-ustawie-perelka-wielu-liczylo.html