Czy składki KRUS liczą się do emerytury?

Czy składki KRUS liczą się do emerytury? Tak, składki KRUS mają kluczowe znaczenie przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej. Istnieje obowiązek udokumentowania co najmniej 25-letniego okresu podlegania ubezpieczeniu w KRUS, aby otrzymać prawo do świadczenia emerytalnego. Wysokość samej emerytury nie jest jednak bezpośrednio zależna od wysokości wpłacanych składek, lecz wyłącznie od liczby przepracowanych lat. Poniżej znajduje się szczegółowa analiza wszystkich aspektów związanych z liczeniem składek KRUS do emerytury oraz wpływu ich opłacania na realne korzyści emerytalne rolników.

Jak składki KRUS wpływają na prawo do emerytury?

Opłacanie składek KRUS liczy się do stażu emerytalnego. Każdy rok składkowy buduje wymagany okres ubezpieczeniowy, który musi wynosić co najmniej 25 lat, bez względu na wysokość płaconych składek. Kobiety nabywają prawo do emerytury rolniczej po ukończeniu 60. roku życia, mężczyźni – po ukończeniu 65 lat, przy spełnieniu minimalnego wymaganego stażu.

Podstawa wymiaru świadczenia zależna jest od wskaźnika, który rośnie wraz z liczbą lat opłacanych składek. Liczba przepracowanych lat w KRUS przekłada się na wysokość świadczenia wprost przez wskaźnik wymiaru; oznacza to, że każdy rok powyżej 20 pozwala zwiększyć kwotę emerytury.

Mechanizm naliczania emerytury KRUS

Emerytura KRUS wyliczana jest na podstawie dwóch głównych elementów: składkowego oraz uzupełniającego. Część składkowa to 1% emerytury podstawowej za każdy rok składek (np. 25% po 25 latach), natomiast część uzupełniająca wynosi 95% podstawy dla okresu nie dłuższego niż 20 lat, zmniejszając się o 0,5% za każdy rok powyżej 20 lat, do minimum 85%.

Kluczowy wskaźnik wymiaru rośnie z wiekiem i stażem pracy. Po 25 latach opłacania składek wskaźnik ten wynosi 1,18, co daje emeryturę 1995,40 zł brutto przy emeryturze podstawowej w wysokości 1691,02 zł (od 1 marca 2025 r.). Po 30 latach wskaźnik wynosi 1,20, co przekłada się na świadczenie w wysokości 2029,22 zł brutto. Dłuższy staż składkowy dalej zwiększa wskaźnik, podnosząc kwotę końcową świadczenia.

Wysokość emerytury z KRUS w praktyce

Podstawowa emerytura KRUS od 1 marca 2025 r. wynosi 1691,02 zł brutto. Średnia emerytura KRUS w drugim kwartale 2025 r. wynosi 2202,83 zł miesięcznie, a prognoza na 2026 r. to ok. 2300 zł. Pomimo wzrostu waloryzacji, średnie świadczenie KRUS jest znacząco niższe niż emerytura ZUS – stanowi mniej więcej jej połowę.

Po 25 latach opłacania składek otrzymuje się 1,18-krotność świadczenia podstawowego. Po 30 latach kwota ta wzrasta do około 2029,22 zł brutto. Im dłuższy okres składkowy, tym wyższa emerytura, dzięki systematycznie rosnącemu wskaźnikowi wymiaru. Maksymalna wysokość indywidualnej emerytury w KRUS w 2025 r. może sięgnąć 4531,94 zł brutto.

Dodatek za opłacanie wyższych składek KRUS

Od marca 2023 r. został wprowadzony dodatek do emerytury rolniczej za każdy rok opłacania dodatkowych lub podwyższonych składek. Wynosi on 0,5% emerytury podstawowej za każdy rok. W przeliczeniu daje to wzrost świadczenia o 101,46 zł w przypadku opłacania wyższych składek przez 12 lat. Ten mechanizm pozwala zwiększyć wysokość świadczenia dla osób prowadzących większe gospodarstwa zmuszonych do odprowadzania podwyższonych stawek.

Podstawowa składka emerytalno-rentowa KRUS to obecnie 169 zł miesięcznie. W przypadku gospodarstw o powierzchni od 50 ha do 100 ha składka wzrasta do 609 zł miesięcznie, a jeszcze większe gospodarstwa płacą nawet do 1827 zł miesięcznie na ubezpieczenie emerytalno-rentowe wraz z ubezpieczeniem wypadkowym. Każdy rok odprowadzania tych wyższych stawek zwiększa świadczenie proporcjonalnie do liczby lat opłacanych podwyższonych składek.

Łączenie lat składkowych z KRUS i ZUS

Polskie przepisy umożliwiają sumowanie okresów ubezpieczenia w KRUS z okresami opłacania składek w ZUS. Taki mechanizm gwarantuje uzyskanie prawa do minimalnej emerytury nawet osobom posiadającym okresy składkowe w obu systemach. W ramach przepisów, do stażu emerytalnego dolicza się zarówno lata z ZUS jak i z KRUS, umożliwiając spełnienie warunku 25 lat łącznego stażu ubezpieczeniowego, niezbędnego do uzyskania prawa do emerytury minimalnej.

Warunkiem uznania okresów z obu systemów jest posiadanie co najmniej 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych oraz łącznie 25 lat stażu. Po spełnieniu tych wymogów świadczenie emerytalne obliczane jest na podstawie zsumowanych lat z obu systemów, dając prawo do otrzymywania świadczeń na zasadach właściwych dla każdego z nich.

Zmiany i trendy w systemie KRUS

Od 2022 r. zniesiono wymóg zbycia gospodarstwa rolnego jako warunku uzyskania pełnej emerytury z KRUS, co ułatwiło przechodzenie rolników na emeryturę i pozostanie właścicielem ziemi. Obserwuje się, że coraz mniej rolników opłaca składki w KRUS, ale prognoza średniej emerytury przewidywana na 2026 r. przekroczy 2300 zł brutto.

Rosnąca waloryzacja i dodatki za powiększaną składkę mają za zadanie podnosić atrakcyjność systemu, jednak świadczenia KRUS są nadal niższe niż w ZUS. Dla wielu rolników opłacalność podwyższania składek może mieć uzasadnienie finansowe w kontekście wydłużonego okresu aktywności zawodowej i oczekiwanej wyższej emerytury.

Podsumowanie – czy składki KRUS liczą się do emerytury?

Składki KRUS liczą się do emerytury przez budowanie stażu ubezpieczeniowego, który jest jedynym warunkiem uzyskania prawa do świadczenia. Okres opłacania składek wpływa wyłącznie na wysokość emerytury przez wskaźnik stażowy. Wysokość opłacanych składek podstawowych nie wpływa na końcową kwotę świadczenia, liczy się wyłącznie liczba lat opłacania składek. Opłacanie podwyższonych składek pozwala jednak wypracować dodatki zwiększające ostateczną wypłatę. Łączenie okresów ubezpieczenia KRUS z okresami ZUS umożliwia uzyskanie minimalnej emerytury osobom z aktywnością zawodową poza rolnictwem. System KRUS pozostaje korzystny dla rolników spełniających warunki wieku i stażu, choć wysokość wypłat jest niższa niż w przypadku emerytur z ZUS.