Czy dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne można odliczyć od podatku?

Czy dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne można odliczyć od podatku? Odpowiedź brzmi: nie każdy może odliczyć dobrowolną składkę zdrowotną od podatku. Możliwość ta zależy bezpośrednio od wybranej formy opodatkowania działalności gospodarczej. Po zmianach wprowadzonych przez Polski Ład od 2022 roku odliczenie to jest dostępne jedynie w konkretnych przypadkach i dotyczy nie podatku, lecz dochodu lub przychodu przedsiębiorcy[1][2][3].

Czym jest dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne?

Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne w NFZ przeznaczone jest dla osób, które nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu, na przykład w okresie przerw zawodowych lub dla określonych grup społecznych[4][8]. Składka dla tej grupy wynosi 9% podstawy, najczęściej naliczanej od przeciętnego wynagrodzenia, co oznacza, że w okresie od października do grudnia 2025 r. będzie to 796,91 zł miesięcznie[4]. Podstawę składki stanowi w 2025 roku kwota 75% przeciętnego wynagrodzenia, czyli 6411,89 zł[2][4].

Czy można odliczyć dobrowolną składkę zdrowotną od podatku?

Dobrowolnej składki zdrowotnej nie można bezpośrednio odliczyć od podatku dochodowego u wszystkich osób ubezpieczonych. Od 2022 roku, zgodnie z zasadami wprowadzonymi przez Polski Ład, zlikwidowano możliwość pełnego odliczenia tej składki od podatku PIT dla osób rozliczających się według skali podatkowej[1][2][3]. Obecnie prawo do odliczenia przysługuje wyłącznie przedsiębiorcom, którzy wybrali takie formy opodatkowania jak ryczałt, podatek liniowy lub karta podatkowa[1][2][6].

Odliczenie a forma opodatkowania

Zakres i sposób odliczenia dobrowolnej składki zdrowotnej jest ściśle powiązany z wybraną przez przedsiębiorcę formą opodatkowania:

• Ryczałt (PIT-28) – możliwe jest odliczenie 50% zapłaconej składki zdrowotnej od przychodu[1][3][5].
• Podatek liniowy (PIT-36L) – odliczenie do 12 900 zł rocznie od dochodu lub zaliczenie w koszty uzyskania przychodu, limit ten podlega corocznej waloryzacji[1][2][3].
• Karta podatkowa (PIT-16A) – możliwość odliczenia 19% składki od przychodu[1][3].

Dla podatników rozliczających się według zasad ogólnych (skali podatkowej, PIT-36) odliczenie dobrowolnej składki zdrowotnej nie jest już możliwe[2][3][6].

Limity i mechanizmy odliczania w 2025 roku

Odliczenia dobrowolnych składek zdrowotnych od dochodu lub przychodu podlegają ustawowym limitom oraz zasadom wynikającym z rocznego rozliczenia podatkowego. Dla podatku liniowego obowiązuje limit 12 900 zł w roku 2025 (podniesiony z poziomu 11 600 zł w 2024 r.)[1][2][3]. Kwota ta jest waloryzowana corocznie, czyli może rosnąć wraz ze wzrostem przeciętnego wynagrodzenia w kraju[2][3][9].

W przypadku ryczałtu przedsiębiorcy mogą odliczyć 50% zapłaconej składki zdrowotnej od przychodu, natomiast osoby na karcie podatkowej mają możliwość odliczenia 19% od przychodu zgodnie z danymi z PIT-16A[1][3][5]. Składki zapłacone w danym roku można odliczyć tylko po spełnieniu warunków formalnych wynikających z przepisów podatkowych odnoszących się do danej formy opodatkowania[1][2][3].

Odliczenie dobrowolnej składki zdrowotnej – kluczowe pojęcia

Kluczowe pojęcia związane z funkcjonowaniem dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego w kontekście odliczeń obejmują:

• Podstawę składki – wyliczaną zwykle jako 75% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej[4][8].
• Stawkę składki – wynosi 9% podstawy[4][8].
• Roczny limit odliczeń – 12 900 zł w 2025 r. dla podatku liniowego, limit waloryzowany jest co roku[1][2][3].
• Brak możliwości odliczenia u osób rozliczających się według skali podatkowej – dotyczy również osób nieprowadzących działalności gospodarczej[2][3][6].

Podsumowanie: kiedy odliczenie jest możliwe?

Możliwość odliczenia dobrowolnej składki zdrowotnej od przychodu lub dochodu dotyczy wyłącznie przedsiębiorców opodatkowanych na zasadzie ryczałtu, podatku liniowego lub karty podatkowej. W każdym przypadku należy uwzględnić stosowny limit kwotowy oraz rodzaju odliczenia właściwego dla wybranej formy opodatkowania[1][2][3]. Dla osób objętych skalą podatkową odliczenie to nie przysługuje[2][3][6]. Kluczową informacją pozostaje fakt, że dobrowolna składka zdrowotna nie obniża już samego podatku, lecz jedynie dochód lub przychód, od którego ten podatek jest naliczany, wyłącznie w określonych formach opodatkowania prowadzenia działalności gospodarczej[1][2][3].

Źródła:

• [1] https://www.pitax.pl/wiedza/aktualnosci/czy-rozliczenie-pit-przewiduje-odliczenie-skladki-zdrowotnej/
• [2] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-nowy-polski-lad-skladka-zdrowotna-uzalezniona-od-dochodu-i-bez-odliczenia
• [3] https://www.podatki.gov.pl/media/10566/2025_zasady_rozliczania_skladki_na_ubezpieczenie_zdrowotne_przez_przedsiebiorcow_v2.pdf
• [4] https://nfz-katowice.pl/index.php/dla-pacjenta/komunikaty-dla-pacjentow/item/130513-skladka-na-dobrowolne-ubezpieczenie-zdrowotne-w-okresie-od-1-pazdziernika-2025-r-do-31-grudnia-2025-r
• [5] https://symfonia.pl/blog/rozwoj-firmy/jdg/skladka-zdrowotna-2025-ryczalt/
• [6] https://pomagam.pl/blog/jak-odliczyc-skladke-zdrowotna-i-spoleczna-w-2025-2026-roku
• [7] https://www.pit.pl/odliczenie-zdrowotne/
• [8] https://www.zus.pl/-/informacja-w-sprawie-podstawy-wymiaru-sk%C5%82adki-oraz-kwoty-sk%C5%82adki-na-ubezpieczenie-zdrowotne-w-2025-r.-dla-niekt%C3%B3rych-grup-ubezpieczonych
• [9] https://www.vatax.pl/blog/skladka-zdrowotna-ile-wynosi-kto-oplaca