Czy studia wliczają się do okresu składkowego? To pytanie budzi wątpliwości zarówno wśród osób planujących emeryturę, jak i studentów rozpoczynających karierę zawodową. Odpowiedź jest precyzyjna: studia nie zaliczają się do okresu składkowego, lecz do okresu nieskładkowego. Tylko ukończone studia wyższe, potwierdzone uzyskaniem dyplomu, mogą być wliczone do stażu pracy, ale nie przekładają się na wysokość emerytury, gdyż w trakcie nauki nie są opłacane składki emerytalne [1][2].
Okresy składkowe i nieskładkowe – podstawowe rozróżnienie
Okresy składkowe to czas, w którym pracownik był objęty obowiązkiem odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne – najczęściej podczas zatrudnienia na umowę o pracę. Każdy miesiąc ze składkami wpływa bezpośrednio na wysokość przyszłej emerytury poprzez powiększenie kapitału emerytalnego czy średniej podstawy wymiaru świadczeń [2][5].
Z kolei okresy nieskładkowe obejmują te przedziały życia, podczas których nie odprowadzano składek na ZUS, ale okresy te mogą być zaliczone do wymaganego stażu pracy potrzebnego do uzyskania prawa do emerytury. Studia wyższe zaliczają się wyłącznie do tej drugiej grupy i tylko w sytuacji, gdy zakończone są zdobyciem dyplomu [1][2].
Studia jako okres nieskładkowy – wpływ na staż a wysokość emerytury
Studia mogą zostać doliczone do lat wymaganych do uzyskania prawa do emerytury, ale jedynie jako okresy nieskładkowe [2]. Nie skutkują one jednak wzrostem miesięcznego świadczenia, ponieważ nie podnoszą one kapitału emerytalnego – brak składek wpłacanych do ZUS ma tutaj decydujące znaczenie [1][2].
Ta forma zaliczania lat nauki do stażu pracy to wyraz preferencji państwa dla osób inwestujących w kwalifikacje i doświadczenie zawodowe. Ukończone studia wyższe mogą pomóc w spełnieniu wymogu minimalnego stażu, który wynosi 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn [2].
Warto podkreślić, że osoby, które jednocześnie studiowały i pracowały, nie mogą zsumować obu okresów. Jeśli lata pracy i nauki pokrywają się czasowo, do stażu zaliczony zostanie tylko jeden z nich [4].
Limity i warunki wliczania studiów do stażu pracy
Prawne ograniczenia dotyczące uznawania studiów do stażu są jasno określone. Łącznie do stażu można dodać maksymalnie 8 lat ukończonych studiów, bez względu na liczbę uzyskanych dyplomów czy rodzaj studiów [1][2]. Wyjątkiem są tutaj studia doktoranckie, które mogą być wliczone maksymalnie w wymiarze 4 lat [7].
W kalkulacji całkowitego stażu pracy obowiązuje też ograniczenie: okresy nieskładkowe nie mogą przekroczyć 1/3 długości całego stażu. Przykładowo, przy 30 latach ogólnego stażu do maksimum 10 lat można zaliczyć okresów nieskładkowych, wliczając w to ukończone studia [1].
Kolejnym warunkiem jest realizacja studiów w standardowym przewidzianym czasie. Nawet jeśli ktoś studiował dłużej niż określa program nauczania, zaliczony zostanie wyłącznie okres standardowy [5].
Rodzaje studiów a doliczany okres nieskładkowy
Długość okresu nieskładkowego, który można doliczyć, zależy od typu ukończonych studiów. Studia licencjackie, inżynierskie oraz jednolite magisterskie mogą być doliczone w pełnej długości przewidzianej programem (najczęściej 3 do 5 lat). Studia podyplomowe i dodatkowe kierunki nie sumują się – niezależnie od liczby zdobytych dyplomów, można doliczyć tylko jeden ukończony cykl studiów do łącznej, ustawowej maksymalnej długości 8 lat [1][2][5].
Jeżeli ktoś ukończył kilka kierunków, do stażu wliczy się tylko jeden najkorzystniejszy okres nauki. Wyjątki są rozpatrywane indywidualnie wyłącznie wtedy, gdy kilka kierunków realizowano równolegle [5].
Wymagany staż do emerytury a rola studiów
Minimalny staż niezbędny do uzyskania prawa do emerytury wynosi 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Osoby, które nie wypracowały wymaganych lat składkowych, mogą skorzystać z możliwości doliczenia okresów nieskładkowych, w tym studiów, ale tylko zgodnie z ustawowymi limitami [2].
Wiek emerytalny ustalono w Polsce na 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Należy jednak pamiętać, że chociaż studia umożliwiają spełnienie kryterium stażu, to ich ukończenie nie powiększa przyszłego świadczenia emerytalnego [2].
Podsumowanie oraz najważniejsze liczby
Podsumowując, studia wyższe nie zaliczają się do okresu składkowego, ale jako okres nieskładkowy mogą pomóc w uzyskaniu wymaganego stażu pracy potrzebnego do emerytury. Kluczowe jest, aby ukończyć studia i zdobyć dyplom.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Maksymalnie lat studiów wliczanych do stażu | 8 lat[1][2] |
| Maksymalny udział okresów nieskładkowych w całym stażu | 1/3 stażu[1] |
| Minimalny staż do emerytury (kobiety) | 20 lat[2] |
| Minimalny staż do emerytury (mężczyźni) | 25 lat[2] |
| Wiek emerytalny (kobiety) | 60 lat[2] |
| Wiek emerytalny (mężczyźni) | 65 lat[2] |
| Maksymalny okres studiów doktoranckich | 4 lata[7] |
Źródła:
- [1] https://wskz.pl/aktualnosci/czy-studia-licza-sie-do-emerytury-sprawdz-jak-to-sie-laczy-naprawde/
- [2] https://forsal.pl/gospodarka/aktualnosci/artykuly/9820095,czy-studia-wliczaja-sie-do-emerytury-jaki-przelicznik-za-studia-do-emerytury-czy-studia-licza-sie-do-stazu-pracy-zus-tabela.html
- [4] https://www.merito.pl/o-uniwersytecie/poradniki/czy-studia-wliczaja-sie-do-emerytury-lat-pracy
- [5] https://www.puw.pl/strefa-wiedzy/czy-szkola-wlicza-sie-do-emerytury
- [7] https://www.livecareer.pl/prawo-pracy/staz-pracy
ObywatelKontraZus-Blog.pl – portal, gdzie skomplikowane przepisy stają się prostymi odpowiedziami. Zespół praktyków z branży finansowej przekłada prawnicze paragrafy na język codzienności.