Czy stypendium trzeba wykazać w PIT?

Czy stypendium trzeba wykazać w PIT? Odpowiedź brzmi: Stypendium należy wykazać w PIT wyłącznie wtedy, gdy podlega ono opodatkowaniu, czyli gdy nie jest objęte zwolnieniem podatkowym lub w przypadku przekroczenia limitów zwolnienia. Jeżeli całe otrzymane stypendium korzysta ze zwolnienia z PIT – nie trzeba go wykazywać w zeznaniu rocznym [1][4][5].

Definicja stypendium a obowiązek podatkowy

Stypendium to okresowe świadczenie pieniężne przeznaczone na określone cele, takie jak edukacja, nauka czy utrzymanie. W polskim systemie podatkowym stypendium traktowane jest najczęściej jako przychód z innych źródeł zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) i domyślnie podlega opodatkowaniu według stawki 17 procent, o ile nie występują szczególne zwolnienia [1][2][3].

W przypadku niektórych rodzajów stypendiów zastosowanie mają jednak zwolnienia podmiotowe lub przedmiotowe, których zakres wynika z przepisów ustawy o PIT [3][5].

Kiedy stypendium jest zwolnione z PIT?

Zwolnienia z opodatkowania stypendiów dotyczą konkretnych sytuacji i podmiotów:

• Stypendia socjalne, naukowe, doktoranckie wypłacane z budżetu państwa, jednostek samorządu terytorialnego (JST) lub przez szkoły i uczelnie są zwolnione w całości [1][3][4].
• Zagraniczne stypendia (np. z programów rządowych) przeznaczone na pokrycie kosztów edukacji (czesne, zakwaterowanie) również mogą korzystać ze zwolnienia [2][5].
• Stypendia z JST lub organizacji pozarządowych (NGO) są zwolnione z PIT do limitu 3800 zł rocznie; nadwyżka ponad ten limit podlega opodatkowaniu [1][3][4][7].

Dla pozostałych świadczeń, które nie mieszczą się w powyższych kategoriach lub przekraczają ustawowe limity zwolnień, opodatkowaniu podlega wyłącznie nadwyżka ponad kwotę objętą zwolnieniem [1][3][5].

Kiedy i jak wykazać stypendium w PIT?

Obowiązek wykazania stypendium w zeznaniu rocznym PIT występuje wyłącznie w odniesieniu do części opodatkowanej, czyli gdy:

• Stypendium nie jest objęte żadnym ze zwolnień podatkowych lub
• Stypendium z JST lub NGO przekracza roczny limit zwolnienia 3800 zł (w PIT wykazuje się tylko nadwyżkę ponad limit)

Kwoty objęte zwolnieniem nie zwiększają dochodu, ale należy zachować dokumentację potwierdzającą źródło świadczenia i prawo do zwolnienia [1][4].

Stypendium ujmuje się w zeznaniu rocznym:

• Na podstawie PIT-11 (np. dla przychodów z działalności osobistej) lub PIT-8C (w przypadku wypłaty przez JST/NGO ponad limit zwolnienia)
• W deklaracji PIT-36 lub PIT-37 (w zależności od innych osiąganych przychodów) – sumując z innymi dochodami z innych źródeł

Płatnik (np. uczelnia, stowarzyszenie) przekazuje odpowiednią informację podatkową do końca lutego roku następującego po roku podatkowym [1][4].

Stypendia dla młodych a zwolnienie z PIT

Zwolnienie z PIT dla osób poniżej 26 roku życia do kwoty 85 528 zł rocznie (tzw. „ulga dla młodych”), obowiązujące od 2019 roku, nie dotyczy stypendiów. Ulgą objęte są wyłącznie przychody z pracy i umów zlecenia. Stypendia dla młodych osób rozlicza się według ogólnych zasad i stosuje się dla nich wyłącznie limit 3800 zł rocznie ze zwolnienia dotyczącego JST/NGO [3].

Limit 85 528 zł nie ma zastosowania do świadczeń stypendialnych niezależnie od wieku podatnika [3][5].

Obowiązki dokumentacyjne i terminy

Stypendysta powinien:

• Identyfikować źródło i status świadczenia względem zwolnienia podatkowego [4]
• W przypadku nadwyżki lub braku zwolnienia – wykazać odpowiednią kwotę w rocznym PIT do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym [1]
• Pamiętać, że w trakcie roku nie pobiera się zaliczek na podatek od stypendium – rozliczenie następuje jednorazowo w deklaracji rocznej [2]
• Zachowywać dokumentację potwierdzającą prawo do zwolnienia i ewentualne informacje PIT-11, PIT-8C

Brak odpowiedniego wykazania opodatkowanej części stypendium w PIT może skutkować odpowiedzialnością podatkową [1][5].

Podsumowanie – najważniejsze fakty

Stypendium nie wykazuje się w PIT jeśli w całości podlega ustawowemu zwolnieniu podatkowemu.

• Wykazaniu podlega wyłącznie ta część stypendium, która przekracza limity zwolnień lub nie korzysta z żadnego zwolnienia podatkowego [1][3][4][5]
• Konieczna jest analiza źródła i celu wypłaty stypendium pod kątem klasyfikacji podatkowej
• Podstawowe limity: 3800 zł rocznie od JST/NGO, brak szerokiego zwolnienia dla młodych do 26 lat
• Obowiązek wykazania dotyczy wyłącznie nadwyżki lub części nieobjętej zwolnieniem, a rozliczenia dokonuje się w PIT-37 lub PIT-36

Dokładne zasady i wyjątki określają przepisy ustawy o PIT oraz interpretacje podatkowe, dlatego zaleca się każdorazową weryfikację uprawnień do zwolnienia przed złożeniem zeznania podatkowego [1][3][4][5][7].

Źródła:

1. https://www.pitax.pl/wiedza/poradnik-rozliczenia/stypendia-i-jak-je-rozliczyc-w-rocznej-deklaracji-pit/
2. https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-czy-zagraniczne-stypendium-moze-byc-zwolnione-z-pit
3. https://www.mojestypendium.pl/aktualnosci/jak-opodatkowane-sa-stypendia/
4. https://www.money.pl/firma/wiadomosci/jak-rozliczyc-stypendium-6292727134926977a.html
5. https://znamswojeprawo.pl/stypendium-deklaracja-pit/
6. https://www.infor.pl/migracja/finanse/329630,Jaki-podatek-od-stypendiow.html
7. https://www.pit.pl/pit-studenta/