Emerytura kiedy najlepiej przejść na zasłużony odpoczynek?

Emerytura: kiedy najlepiej przejść na zasłużony odpoczynek? Odpowiedź na to pytanie leży przede wszystkim w wyborze najkorzystniejszego terminu złożenia wniosku o emeryturę. Kluczowe są tu mechanizmy waloryzacji świadczeń i terminy wypłat jednorazowych dodatków – trzynastej i czternastej emerytury. Najwięcej zyska osoba, która złoży wniosek po corocznej waloryzacji (marzec) i otrzymaniu trzynastki (kwiecień), czyli np. w lipcu. Poniżej przedstawiam wyczerpującą analizę uwzględniającą zmiany na 2026 rok oraz główne aspekty wpływające na wysokość świadczenia, powołując się na aktualne dane i konkretne wyliczenia.

Warunki nabycia prawa do emerytury oraz sposób obliczania świadczenia

Emerytura powszechna przysługuje po osiągnięciu wymaganego wieku emerytalnego. W przypadku osób urodzonych po 1948 roku, które przechodzą na emeryturę według nowych zasad nie obowiązuje minimalny staż pracy. Wysokość świadczenia zależy wyłącznie od zebranego kapitału emerytalnego oraz prognozowanego dalszego trwania życia[2]. Dla osób urodzonych przed 1949 rokiem stosuje się jeszcze częściowo stare regulacje, gdzie istotne pozostają również staż pracy i tzw. część socjalna[2][9].

Zgodnie z bieżącymi przepisami prawo do emerytury nabywamy od miesiąca, w którym złożymy poprawny wniosek po uzyskaniu wieku emerytalnego. Decyzja o terminie złożenia wniosku ma bezpośredni wpływ na wysokość przyszłego świadczenia[2][7].

Waloryzacja emerytur – dlaczego termin jest tak istotny?

Emerytury i renty podlegają corocznej waloryzacji. Jest to mechanizm podnoszący wysokość świadczeń o poziom inflacji powiększony o część realnego wzrostu przeciętnych wynagrodzeń. Od marca 2026 r. prognozowany wskaźnik waloryzacji wynosi 4,88-5,08%[1][3][6].

Dla osób kończących aktywność zawodową oznacza to, że kapitał zgromadzony do marca 2026 r. zostanie odpowiednio zwaloryzowany. W praktyce złożenie wniosku o emeryturę po waloryzacji, czyli w miesiącach takich jak lipiec, skutkuje uwzględnieniem wyższego kapitału początkowego przy obliczaniu świadczenia[3][5]. Różnica w wysokości emerytury przy kapitale rzędu 500 000 zł może sięgnąć nawet 270 zł miesięcznie, a przy kapitale 600 000 zł – nawet 500 zł miesięcznie[3][5].

Jednorazowe świadczenia: trzynasta i czternasta emerytura

W 2026 roku trzynasta emerytura zostanie wypłacona w kwietniu, a jej wysokość będzie równa minimalnej emeryturze – ok. 1971 zł brutto[1][3][5][8]. Osoby, które przejdą na emeryturę już po tej dacie, również otrzymują pełną trzynastkę za dany rok.

Czternasta emerytura przysługuje ponownie w 2026 roku w wysokości 1971 zł brutto[1]. Jednak zastosowana zostanie tu zasada „złotówka za złotówkę” dla świadczeń powyżej 2900 zł brutto, co ogranicza korzyści dla osób z wyższymi emeryturami[1][3].

Minimalna i średnia emerytura w 2026 roku

Prognozowana minimalna emerytura po marcowej waloryzacji wynosi ok. 1971 zł brutto – to wzrost o 92 zł względem dotychczasowej kwoty 1878,92 zł[1][3][5][8]. Średnie świadczenie emerytalne w grudniu 2025 r. przekroczyło już próg 4200 zł[7]. Waloryzacja planowana w kolejnych latach ma podnieść również minimalne świadczenia – choć zapowiadana podwyżka kwotowa +150 zł dla osób pobierających do 3300 zł brutto nie zostanie jeszcze wdrożona w marcu 2026[4].

Optymalny termin przejścia na emeryturę – szczegółowe wyliczenia

Najbardziej opłacalnym miesiącem przejścia na emeryturę w 2026 roku pozostaje okres po waloryzacji (marzec) i wypłacie trzynastej emerytury (kwiecień) – zwłaszcza lipiec[3][5][8]. Taki wybór umożliwia uzyskanie wyższego świadczenia w wyniku pełnej waloryzacji zgromadzonego kapitału oraz niepominięcie żadnych jednorazowych dodatków.

Złożenie wniosku o emeryturę przed marcową waloryzacją lub w kwietniu może oznaczać niższe świadczenie do końca życia. Przesunięcie decyzji na lipiec daje wymierną korzyść miesięczną oraz prawo do trzynastej emerytury wypłacanej już jako świadczenie emerytalne. W przypadku osób z wysokim kapitałem, różnica przekracza setki złotych miesięcznie[3][5].

Wpływ progu 2900 zł na czternastą emeryturę i dalsze zmiany systemowe

Pełna czternasta emerytura przysługuje wyłącznie osobom, których regularna emerytura nie przekroczy 2900 zł brutto – powyżej tego progu stosowana jest redukcja świadczenia metodą „złotówka za złotówkę”[1][3]. Planowany program „Godna emerytura”, który zakładałby podwyżkę kwotową emerytur do 3300 zł, został odłożony w czasie i nie obejmie marcowej waloryzacji 2026[4].

Systemowe zmiany zachodzą ze względu na wzrost liczby uprawnionych oraz rosnącą inflację. Zmiana zasad waloryzacji czy dodatkowych świadczeń wpływa bezpośrednio na sytuację finansową przyszłych emerytów.

Podsumowanie: kiedy najlepiej przejść na emeryturę?

Najlepszy moment na przejście na emeryturę w 2026 roku to okres po marcowej waloryzacji i wypłacie trzynastej emerytury (czyli np. lipiec). Pozwala to skorzystać z wyższego zgromadzonego kapitału, wyższej podstawy obliczenia świadczenia oraz uzyskać pełne jednorazowe dodatki. Osoby planujące przejście na emeryturę powinny monitorować terminy waloryzacji i wypłat dodatkowych świadczeń oraz właściwie wyznaczyć datę złożenia wniosku, bo nawet kilka miesięcy opóźnienia może przynieść zauważalne i stałe zyski finansowe[3][5][8].

Źródła:

1. https://forsal.pl/gospodarka/finanse-publiczne/artykuly/10628019,prezes-zus-potwierdza-tym-emerytom-i-rencistom-obniza-wyplaty-w-2026-roku-tabela-netto-zus-gov.html
2. https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-przejscie-na-emeryture-kiedy-najkorzystniej
3. https://serwisy.gazetaprawna.pl/emerytury-i-renty/artykuly/10597376,kiedy-przejsc-na-emeryture-w-2026-najlepsze-miesiace.html
4. https://kadry.infor.pl/kadry/ubezpieczenia/emerytury_i_renty/7501774,emerytura-i-renta-obywatelska-oraz-waloryzacja-kwotowa-czy-i-kiedy-wejdzie.html
5. https://www.money.pl/emerytury/kiedy-przejsc-na-emeryture-w-2026-r-te-terminy-sa-kluczowe-7239122482072064a.html
6. https://www.infor.pl/twoje-pieniadze/swiadczenia/7500336,waloryzacja-emerytur-i-rent-1-marca-2026-r-pozytywnie-zaskoczy-emerytow-i-rencistow-wzrost-swiadczen-bedzie-wyzszy-od-dotychczasowych-prognoz-najnowsze-dane-gus.html
7. https://businessinsider.com.pl/finanse/kiedy-starac-sie-o-emeryture-zus-przypomina-wybor-terminu-ma-znaczenie/m0hp2b6
8. https://kobieta.onet.pl/senior/emerytura-2026-kiedy-zlozyc-wniosek-by-zyskac-najwiecej-sprawdz-terminy/8pfzm31
9. https://pomorska.pl/tego-dnia-najlepiej-przejsc-na-emeryture-w-2026-i-zyskac-najwiecej-pieniedzy-wazny-jest-nie-tylko-miesiac-ale-takze-dzien/ar/c1p2-28586105