Ile komornik może ściągnąć z emerytury i co wpływa na potrącenia?

Ile komornik może ściągnąć z emerytury i co wpływa na potrącenia? W Polsce komornik ma prawo potrącać część emerytury na mocy tytułu wykonawczego, realizując egzekucję między innymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wysokość potrąceń, zasady oraz kwoty wolne od zajęcia reguluje szczegółowo ustawodawstwo i coroczne wytyczne ZUS. Kluczowe znaczenie mają tu limity procentowe potrąceń oraz minimalna kwota wolna od egzekucji [2][3][6].

Jakie są limity potrąceń z emerytury przez komornika?

Podstawowe limity określają, jaką maksymalną część świadczenia może zająć komornik:

• Do 25% świadczenia brutto – odnosi się do długów niealimentacyjnych, takich jak kredyty, pożyczki czy rachunki[2][3].
• Do 60% świadczenia brutto – dotyczy egzekucji świadczeń alimentacyjnych, gdzie pierwszeństwo ma zabezpieczenie alimentów[2][3].

Limity te są wyliczane od kwoty brutto, czyli przed potrąceniem zaliczki na podatek dochodowy[1][7]. Egzekucja z emerytury nie może przekroczyć ustalonych procentów bez względu na ilość egzekwowanych wierzytelności czy liczbę komorników działających jednocześnie[1][2].

Kwota wolna od potrąceń – ile musi pozostać emerytowi?

Niezależnie od przyczyny egzekucji, ZUS zobowiązany jest pozostawić emerytowi minimum socjalne, czyli kwotę wolną od potrąceń. Jej wysokość ustalana jest corocznie na podstawie komunikatu Prezesa ZUS oraz waloryzacji emerytur i zależy od wskaźników ustawowych, takich jak poziom minimalnej emerytury[4][6].

W 2025 roku media oraz oficjalne komunikaty ZUS podawały m.in. 1331,30 zł oraz 1409,18 zł jako obowiązujące wartości kwoty wolnej, w zależności od aktualnej waloryzacji świadczeń[2][4]. Jeśli zastosowanie potrącenia przekracza tę kwotę, ZUS automatycznie koryguje pobieraną kwotę, tak aby zostawić dłużnikowi gwarantowane minimum[2][6]. Dla większości emerytów należności z egzekucji nie mogą prowadzić do pozostawienia ich z kwotą niższą niż kwota wolna od potrąceń.

Jak przebiega egzekucja komornicza z emerytury?

Egzekucja rozpoczyna się od przekazania tytułu wykonawczego (wyrok sądu lub inne orzeczenie z klauzulą wykonalności) komornikowi przez wierzyciela[6]. Komornik następnie kieruje stosowne pismo do ZUS, który realizuje potrącenie z emerytury i przekazuje zajętą część świadczenia bezpośrednio do organu egzekucyjnego[6].

Proces ten odbywa się automatycznie – ZUS samodzielnie wylicza kwotę możliwą do przekazania oraz sprawdza, czy nie zostaje naruszone minimum egzystencjalne, które musi być wypłacane emerytowi bez względu na liczbę wszczętych postępowań egzekucyjnych[6]. Sposób wyliczania bazuje na kwocie brutto świadczenia, lecz środki pobierane są w praktyce z kwoty netto, którą faktycznie otrzymuje emeryt[1][7].

Rodzaje zadłużenia a skala potrąceń

Rodzaj długu ma decydujący wpływ na wysokość potrącenia. Najwyższym limitem potrącenia objęte są egzekucje alimentacyjne, gdzie kwota zajęcia dochodzi do 60% świadczenia[2]. W pozostałych sprawach, np. niespłaconych kredytach, kwota nie może przekroczyć 25%[2].

Niezależnie od rodzaju zadłużenia, kwota wolna od potrąceń stanowi obronę przed całkowitym pozbawieniem środków do życia. Dodatkowo, suma wszystkich potrąceń (gdy występuje więcej niż jedno postępowanie egzekucyjne) nie może doprowadzić do wypłaty poniżej minimalnej gwarantowanej kwoty wolnej[4].

Zmiany i trendy dotyczące potrąceń z emerytury

Rokroczne waloryzacje emerytur oraz aktualizacje przepisów wpływają na realne skutki egzekucji komorniczych z emerytury. Poziom ochrony minimalnego dochodu rośnie wraz ze wzrostem kosztów życia, a coraz więcej instytucji i organizacji społecznych apeluje o zwiększenie ochrony emerytów, szczególnie w kontekście dynamicznego wzrostu wydatków gospodarstw domowych[5][2].

Coraz wyraźniejsza presja opinii społecznej i regularne komunikaty ze strony ZUS prowadzą w praktyce do większego zabezpieczenia minimum socjalnego. Efektem są m.in. nowelizowane limity kwoty wolnej od potrąceń oraz jasne, automatyczne procedury egzekucyjne zastosowane przez ZUS przy każdym zajęciu emerytury[6].

Podsumowanie – kluczowe liczby i zasady potrąceń z emerytury

Maksymalny procent zajęcia wynosi 25% świadczenia brutto przy długach niealimentacyjnych, 60% przy alimentach[2][3]. ZUS dokonuje potrącenia uwzględniając zawsze aktualną kwotę wolną od potrąceń, która w 2025 roku wahała się w granicach od 1331,30 zł do 1409,18 zł zależnie od okresu waloryzacji[2][4][6].

Najważniejsze czynniki decydujące o rzeczywistej wysokości potrącenia to typ zobowiązania, kwota brutto emerytury oraz wysokość gwarantowanej kwoty wolnej. Dochód emeryta nie może być pomniejszony poniżej tej wartości niezależnie od liczby prowadzonych spraw egzekucyjnych czy wielokrotności komorników.

Źródła:

1. https://mamdlugi.pl/zajecie-komornicze-emerytury/
2. https://www.bankier.pl/smart/ile-komornik-moze-zabrac-z-emerytury-aktualne-kwoty
3. https://siedlcekomornik.pl/wiedza/ile-komornik-moze-zabrac-z-emerytury/
4. https://biznes.interia.pl/finanse/news-egzekucja-komornicza-a-emerytura-o-ile-i-kiedy-moga-zmniejsz,nId,22456447
5. https://www.pomocedlaseniora.pl/blog/porady-uzyteczne/czy-emeryci-sa-chronieni-przed-komornikiem/
6. https://www.infor.pl/prawo/prawa-seniora/emerytura/6865578,kwoty-wolne-od-egzekucji-i-potracen-z-emerytur-i-rent-w-2025-roku-jak-zus-potraca-naleznosci-seniorom.html
7. https://www.hrkadryiplace.pl/kwoty-wolne-od-potracen-przy-egzekucji-swiadczen-z-zasilkow-chorobowych-macierzynskich-opiekunczych-zbieg-potracen-alimenty-jezek-przemyslaw/