Jak wyliczyć sobie emeryturę i od czego to zależy?

Jak wyliczyć sobie emeryturę i od czego to zależy?

Wstęp

Emerytura to świadczenie pieniężne wypłacane osobom, które osiągnęły określony wiek emerytalny lub spełniły przewidziane prawem warunki, a następnie zakończyły aktywność zawodową. Wysokość emerytury uzależniona jest od indywidualnego kapitału zgromadzonego w systemie emerytalnym oraz od prognozowanego dalszego trwania życia. Każdy przyszły emeryt może samodzielnie wyliczyć swoje przewidywane świadczenie na podstawie zgromadzonych danych oraz obowiązujących wskaźników. Poniżej przedstawiamy, w jaki sposób dokonać kalkulacji emerytury oraz jakie czynniki wpływają na jej wysokość i przyznanie [1][2][3][6].

Od czego zależy wysokość emerytury?

Podstawą do wyliczenia emerytury jest suma zgromadzonych i zwaloryzowanych składek emerytalnych, kapitału początkowego oraz środków zgromadzonych na subkoncie. Ostateczna wysokość miesięcznego świadczenia zależy również od przewidywanego średniego dalszego trwania życia, które publikuje corocznie Główny Urząd Statystyczny [1][2][3].

Na wielkość emerytury wpływa zasadniczo:

• Kapitał emerytalny: suma zwaloryzowanych składek odprowadzonych do ZUS, zgromadzony kapitał początkowy (za pracę przed 1999 rokiem) oraz środki przeniesione z OFE na subkonto [2][3].
• Waloryzacja: coroczna aktualizacja wartości składek i kapitału przed wyliczeniem świadczenia (w 2025 roku waloryzacja wyniosła 5,5%) [5].
• Średnie dalsze trwanie życia: liczba miesięcy, na jaką GUS przewiduje statystyczne życie osoby w wieku emerytalnym; im wyższy ten wskaźnik, tym niższa miesięczna emerytura [1][3].
• Wiek emerytalny: od 2025 roku wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn [6].

Jak wyliczyć emeryturę z ZUS?

Wyliczenie emerytury w Polsce opiera się na prostym wzorze matematycznym:

Wzór na emeryturę:
E = P / Śdtż

• E – wysokość emerytury miesięcznie,
• P – suma zwaloryzowanych środków na koncie i subkoncie emerytalnym (kapitał początkowy, składki, środki z OFE),
• Śdtż – średnie dalsze trwanie życia w miesiącach (ustalane corocznie przez GUS, np. dla 65 lat to powyżej 240 miesięcy) [1][2][3].

Aby samodzielnie ustalić wysokość przyszłej emerytury, należy:

1. Zebrać dane o wszystkich zwaloryzowanych składkach, kapitału początkowego i środków z subkonta.
2. Sprawdzić aktualne tablice średniego dalszego trwania życia publikowane przez GUS.
3. Podzielić sumę zgromadzonych środków przez wskazany w tablicy okres (w miesiącach) odpowiedni dla swojego wieku na dzień złożenia wniosku [1][2][3].

W praktyce najłatwiej sprawdzić indywidualny kapitał oraz prognozowaną emeryturę w kalkulatorach ZUS dostępnych online, gdzie system automatycznie uwzględni wszystkie aktualizacje i dane [2][4][10].

Elementy składowe kapitału emerytalnego

Kapitał emerytalny tworzony jest przez:

• zebrane na przestrzeni całej kariery składki emerytalne na koncie w ZUS,
• ustalony kapitał początkowy (dotyczy osób zatrudnionych przed 1999 rokiem),
• środki na subkoncie, w tym kwoty przeniesione z OFE [2][3].

Każdy z tych elementów podlega corocznej waloryzacji, co zachowuje siłę nabywczą ich wartości w kolejnych latach. Najnowsza waloryzacja, przeprowadzona w marcu 2025 roku, wyniosła 5,5%, co wpłynęło zarówno na wartość kapitału, jak i na wzrost minimalnej emerytury brutto do 1878,91 zł [5][7][8].

Znaczenie średniego dalszego trwania życia

Średnie dalsze trwanie życia (Śdtż) jest kluczowym czynnikiem decydującym o miesięcznej wysokości emerytury. Im wyższa wartość tego parametru (czyli im dłużej statystycznie powinien żyć nowy emeryt), tym niższa kwota świadczenia, ponieważ zgromadzony kapitał dzieli się przez większą liczbę miesięcy. Długość przewidywanego życia ustala GUS w corocznych tablicach – przy wcześniejszym przejściu na emeryturę okres ten jest dłuższy, a więc emerytura niższa [1][3].

Odwrotnie, wyższy kapitał zgromadzony na koncie emerytalnym to wyższe miesięczne świadczenie. Nie obowiązuje już wymóg minimalnego stażu składkowego – jedynym warunkiem otrzymania emerytury jest osiągnięcie wieku emerytalnego i złożenie wniosku [3].

Waloryzacja emerytur i minimalna emerytura

Co roku państwo przeprowadza waloryzację emerytur i składek, by chronić ich wartość przed inflacją. Wskaźnik waloryzacji w marcu 2025 roku wyniósł 5,5%. Minimalna emerytura brutto od marca 2025 roku wynosi natomiast 1878,91 zł [5][7][8]. Świadczenia z ZUS są automatycznie dostosowywane do zmieniającej się sytuacji gospodarczej.

Czy emerytura wyklucza kontynuowanie pracy?

Uzyskanie prawa do emerytury nie oznacza zakazu dalszego zatrudnienia. Po osiągnięciu wieku emerytalnego i złożeniu wniosku emerytura jest przyznawana, lecz wypłata może być wstrzymana jeśli emeryt kontynuuje pracę, w zależności od statusu zatrudnienia i wysokości dochodu [3][4][9].

Podsumowanie

Wysokość emerytury uzależniona jest od zgromadzonego i zwaloryzowanego kapitału na indywidualnym koncie w ZUS, kapitału początkowego oraz środków na subkoncie, a także od statystycznego dalszego trwania życia. Wysokość miesięcznego świadczenia można samodzielnie obliczyć, dzieląc podstawę przez obliczony okres, korzystając z aktualnych tablic GUS i kalkulatorów ZUS [1][2][3][10].

Źródła:

• [1] https://www.infor.pl/prawo/prawa-seniora/emerytura/6565573,jak-zus-oblicza-emeryture-w-2025-roku-staz-pracy-okresy-skladkowe-kapital-poczatkowy-tablica-sredniego-dalszego-trwania-zycia.html
• [2] https://www.zus.pl/swiadczenia/emerytury/kalkulatory-emerytalne/emerytura-na-nowych-zasadach/kalkulator-emerytalny-prognozowana-emerytura
• [3] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-przejscie-na-emeryture-kiedy-najkorzystniej
• [4] https://samorzad.gov.pl/web/powiat-hajnowski/jak-dowiedziec-sie-o-kwocie-przyszlej-emerytury
• [5] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-jak-beda-wygladac-emerytury-bez-podatku
• [6] https://inewi.pl/blog/kalkulator-emerytalny-czyli-jak-samemu-obliczyc-emeryture
• [7] https://www.gstfi.pl/blog/emerytury
• [8] https://progressholding.pl/pl/emerytura-w-polsce-2025-warunki-wiek-kwoty/
• [9] http://www.emeryturyirenty.pl/artykul,1701,22204,powszechna-emerytura-od-wrzesnia-2025-r-a-prawo-do.html
• [10] https://expander.pl/kalkulatory/emerytalne/oczekiwana-emerytura/