Jakie odsetki od niezapłaconej faktury mogą naliczyć wierzyciele?

Odsetki od niezapłaconych faktur mogą być naliczane przez wierzyciela w razie opóźnienia w płatności niezależnie od przyczyny zwłoki. Już od pierwszego dnia po upływie uzgodnionego terminu zapłaty, a w przypadku jego braku – od 30 dnia po dostawie towaru lub usługi – wierzyciel nabywa prawo do takich odsetek ustawowych, których wysokość wynika z określonych czynników prawnych i gospodarczych [1][3].

Podstawy prawne naliczania odsetek od niezapłaconej faktury

Odsetki za opóźnienie w zapłacie wynikają bezpośrednio z przepisów prawa i przysługują wierzycielowi, gdy płatność nie została uregulowana na czas. Stawki tych odsetek są powiązane z stopą referencyjną Narodowego Banku Polskiego i ustalane na poziomie ustawowym [1][2]. Termin rozpoczęcia ich naliczania określa się według uzgodnień między stronami, a gdy go nie określono – po 30 dniach od doręczenia towaru lub usługi [3].

Jeżeli w umowie określono termin płatności przekraczający 60 dni, a został on uznany za rażąco nieuczciwy wobec wierzyciela, możliwe jest naliczenie odsetek od dnia pierwotnie przewidzianego terminu [1][3].

Aktualne stawki odsetek i ich komponenty

W 2025 roku ustawowe odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych wynoszą 15,75% rocznie w przypadku dłużników innych niż podmioty publiczne lecznicze oraz 13,75% dla tych podmiotów [1]. Ponadto od 3 lipca 2025 roku wprowadzono zaktualizowane stawki: 8,5% odsetek ustawowych kapitałowych oraz 10,5% za opóźnienie [6].

Wysokość odsetek regulują dwa składniki: stopa referencyjna NBP oraz ustalony ustawowo bądź umownie dodatek procentowy [4][5]. Stopa referencyjna jest regularnie aktualizowana przez NBP, co przekłada się na zmianę końcowych stawek odsetek należnych wierzycielowi [6].

Maksymalne poziomy odsetek od niezapłaconych faktur

Maksymalne odsetki za opóźnienie nie mogą być wyższe niż dwukrotność ustawowej stawki bazowej, co determinuje górny limit, jaki można naliczyć – obecnie sięga on 21% rocznie [4][6]. Przekroczenie tego pułapu nie jest prawnie dopuszczalne, a wszystkie obliczenia muszą bazować na obowiązujących wskaźnikach.

Proces ustalania i naliczania odsetek

Naliczanie odsetek rozpoczyna się automatycznie po upływie uzgodnionego terminu płatności, a gdy taki termin nie został wskazany – po 30 dniach od dostarczenia świadczenia [3]. Proces ten realizowany jest niezależnie od przyczyn opóźnienia i stanowi realne narzędzie motywujące dłużników do terminowego regulowania zobowiązań.

Należy przy tym pamiętać, że wierzyciel nie jest zobowiązany do podejmowania osobnych działań w celu rozpoczęcia naliczania odsetek – prawo powstaje automatycznie w wyniku zaistnienia opóźnienia w płatności [2][3].

Waga odsetek jako narzędzie dla wierzycieli

Wobec rosnącej inflacji oraz coraz większej liczby niezapłaconych faktur odsetki stanowią ważne narzędzie zabezpieczające interesy wierzycieli [2]. Ich naliczanie przeciwdziała opóźnieniom płatności i umożliwia rekompensatę strat finansowych wynikających z nieterminowego otrzymywania środków.

Podsumowanie najważniejszych stawek i zasad

Podsumowując – wierzyciel może naliczyć odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia po upływie terminu płatności, przy czym należy stosować aktualne stawki publikowane przez NBP. Na rok 2025 są to wartości od 13,75% do 15,75% w transakcjach handlowych w zależności od dłużnika oraz do maksymalnie 21% w sytuacjach granicznych [1][4][6].

Dokładna wysokość odsetek uzależniona jest od typu podmiotu oraz rodzaju zobowiązania, zaś prawo do ich naliczania istnieje nawet bez uprzedniego wezwania dłużnika do zapłaty [1][2][3].

Źródła:

• [1] https://smeo.pl/blog/rozwoj-biznesu/odsetki-za-niezaplacone-faktury/
• [2] https://cashfix.pl/wiedza/odsetki-od-niezaplaconej-faktury/
• [3] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-odsetki-za-opoznienie-w-transakcjach-handlowych
• [4] https://www.infor.pl/prawo/nowosci-prawne/6475594,odsetki-ustawowe-w-2025-roku-aktualne-stawki-i-kalkulatory.html
• [5] https://www.infor.pl/prawo/nowosci-prawne/6475594,odsetki-ustawowe-w-2025-r-aktualne-stawki-i-kalkulatory-uwaga-zmiana-od-9-pazdziernika.html
• [6] https://ksiegowosc24.pl/wysokosc-odsetek-ustawowych-w-2025-r-jakie-sa-aktualne-stawki-za-opoznienie-w-platnosciach/