Czy na rencie można prowadzić działalność gospodarczą?

Czy na rencie można prowadzić działalność gospodarczą? Tak, osoba pobierająca rentę może zarejestrować i prowadzić jednoosobową działalność gospodarczą (JDG) lub korzystać z rozwiązań nierejestrowanej aktywności gospodarczej, jednak wymaga to spełnienia warunków dotyczących przychodów, zgłoszeń i rozliczeń podatkowych oraz ubezpieczeniowych^[1][2].

Warunki prowadzenia działalności przez osobę na rencie

Osoba na rencie może legalnie założyć jednoosobową działalność gospodarczą przez wypełnienie formularza CEIDG-1 online lub w urzędzie gminy^[1][3]. Obowiązuje pełna elektronizacja procesu, co umożliwia szybkie otrzymanie numerów NIP i REGON. Osoba pobierająca rentę nie jest wykluczona z możliwości funkcjonowania jako przedsiębiorca, o ile jej stan zdrowia oraz decyzje organu rentowego nie ograniczają takiej aktywności^[2][4].

Alternatywą dla pełnej JDG jest działalność nierejestrowana, w której wolno osiągać przychody do 75% minimalnego wynagrodzenia miesięcznie, czyli 3499,50 zł brutto w 2025 roku^[2]. Po przekroczeniu tego limitu należy w ciągu 7 dni założyć działalność w CEIDG^[1][2].

Zasady rejestracji i limity dochodowe

Ustawa określa, że działalność nierejestrowana dostępna jest wyłącznie dla osób fizycznych, które nie prowadziły firmy przez 60 miesięcy oraz nie przekraczają miesięcznego limitu przychodów^[2]. Wyższe przychody obligują do rejestracji JDG. Całość procesu zakładania działalności jest od 2025 roku całkowicie zinformatyzowana i uproszczona na mocy nowelizacji prawa przedsiębiorców^[3][4].

W 2025 roku minimalne wynagrodzenie wynosi 4666 zł brutto, określając przy okazji limit dla działalności nierejestrowanej na 3499,50 zł/miesiąc^[2]. Jeśli Twoje przychody przekroczą ten próg, musisz formalnie zarejestrować się jako przedsiębiorca^[1][2].

Podatki, składki i opłacalność dla rencisty

Przy rejestracji JDG rencista ma do wyboru różne formy opodatkowania: ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (stawki w zależności od działalności np. 8,5% IT, 12% doradztwo), liniowy PIT oraz skala podatkowa. Dodatkowo, działają limity: zwolnienie z PIT do dochodu 30 000 zł rocznie, powyżej 120 000 zł pełna stawka podatkowa^[1][5][7].

Każdy przedsiębiorca musi rozliczać składki ZUS naliczane od podstawy wynoszącej 5203,80 zł (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia). Wysokość miesięcznych składek w 2025 r. to 1773,96 zł, lecz przy niewysokich dochodach możliwe jest korzystanie z programu Mały ZUS Plus (w zakresie 800-1200 zł)^[4][5]. Działalność nierejestrowana nie wymaga płacenia ZUS, ale wymaga ewidencji przychodów do celów podatkowych^[2][5].

Limit przychodów dla uproszczonej rachunkowości to 2,5 mln euro, a kasowy PIT przysługuje do 1 mln zł przychodów. Przekroczenie któregokolwiek z tych limitów obliguje do zmiany formy ewidencji lub rozliczeń^[3][4][5].

Zależności prawne i skutki dla świadczenia renty

Prowadzenie działalności przez rencistę nie blokuje prawa do świadczenia, lecz przekroczenie określonych progów dochodowych może skutkować zawieszeniem lub ograniczeniem wypłaty renty, w zależności od rodzaju świadczenia (np. renta socjalna, renta z tytułu niezdolności do pracy)^[1][2].

Dodatkowo prowadzenie działalności podlega bieżącej kontroli przychodów zgodnie z aktualnym obowiązkiem ewidencyjnym. Należy pamiętać, że nowe przepisy nie zmieniają dotychczasowych reguł dotyczących renty, ale wprowadzają uproszczenia dla przedsiębiorców, w tym rencistów, poprzez pełną elektronizację CEIDG i podniesienie progów rozliczeniowych^[3][4][6].

Koszty i kluczowe zmiany przepisów 2025

W 2025 roku działalność gospodarcza to wyższe składki ZUS (do ok. 1900 zł w pełnym wymiarze) oraz dodatkowe koszty księgowe (150-400 zł miesięcznie). Deregulacja i nowe limity przychodów pozwalają jednak łatwiej rozpocząć działalność przy ograniczonym ryzyku formalnym^[3][4][5].

Aktualizacja klasyfikacji PKD 2025 oraz zmiany w procesie rejestracji mają na celu ułatwić prowadzenie JDG także dla rencistów. Przedsiębiorca na rencie musi szczegółowo monitorować zmiany ustawowe jak nowe progi podatkowe, zasady kasowego PIT oraz konieczność niezwłocznego zgłaszania się do ZUS po przekroczeniu limitów przychodu^[4][5][6].

Podsumowanie

Osoba pobierająca rentę ma prawo prowadzić działalność gospodarczą na równi z innymi obywatelami, przy zachowaniu warunków dot. limitów przychodów, terminowej rejestracji, ewidencjonowania dochodów i uregulowania składek ZUS^[1][2][4][5]. Aktualne przepisy umożliwiają sprawne wejście na rynek, a nowe mechanizmy deregulacyjne i techniczne (elektronizacja rejestracji i podniesienie progów rachunkowości) sprzyjają elastyczności i zabezpieczeniu dochodu nawet przy pobieraniu świadczeń rentowych.

Źródła:

• [1] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-jednoosobowa-dzialalnosc-gospodarcza-krok-po-kroku
• [2] https://br-progres.pl/blog/dzialalnosc-nierejestrowana-w-polsce-w-2024-roku-jak-zaczac-i-na-co-zwrocic-uwage/
• [3] https://www.monitor-zamowien.pl/artykul/zakladasz-wlasna-firme-poznaj-najwazniejsze-zmiany-w-przepisach-dla-jdg-w-2025-roku
• [4] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-9-waznych-zmian-dla-przedsiebiorcow-w-2024-roku
• [5] https://www.fakturowo.pl/blog/prowadzenie-firmy-w-2025-roku
• [6] https://rachunkowosc.com.pl/nowa-polska-klasyfikacja-dzialalnosci-pkd-2025-zmiana-wazna-dla-ksiegowych-i-bieglych-rewidentow
• [7] https://bizky.ai/blog/samozatrudnienie-w-polsce-kompletny-przewodnik-na-2025-rok/