Jak uniknąć 2 progu podatkowego w rozliczeniach rocznych?

Jak uniknąć 2 progu podatkowego w rozliczeniach rocznych?

Uniknięcie 2 progu podatkowego w rozliczeniach rocznych możliwe jest przez świadome planowanie dochodów oraz wybór optymalnej formy opodatkowania. Kluczowy jest limit dochodu 120 000 zł rocznie, od którego zaczyna obowiązywać wyższa, 32-procentowa stawka PIT. Odpowiednie działania pozwalają legalnie zmniejszyć obciążenia podatkowe i zatrzymać większą część zarobionych środków.

Jak działa próg podatkowy i kogo dotyczy?

Podatek dochodowy od osób fizycznych w Polsce rozliczany jest według skali podatkowej PIT. Obejmuje ona dwa poziomy: pierwszy próg to 12% (od dochodów do 120 000 zł), drugi próg to 32% (od nadwyżki ponad 120 000 zł rocznie). Przy obliczaniu podatku uwzględnia się także kwotę zmniejszającą podatek w wysokości 3600 zł, przysługującą niezależnie od wysokości dochodów, także po przekroczeniu 2 progu.

Drugi próg podatkowy dotyczy wszystkich podatników, których dochody opodatkowane skalą PIT (z umowy o pracę, umów cywilnoprawnych czy działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach ogólnych) przekraczają ustawowy limit. Próg ten nie ulega zmianie w 2026 roku, mimo wzrostu inflacji i wynagrodzeń.

Próg podatkowy 120 000 zł – jak obliczyć i za co się płaci?

Całkowity dochód roczny, który decyduje o przekroczeniu progu, to suma przychodów pomniejszonych o koszty ich uzyskania. Jeżeli wynik przekracza 120 000 zł, tylko nadwyżka podlega opodatkowaniu wyższą stawką 32%, a kwoty do tego limitu – 12%. Podatek wyliczany jest według wzoru: dla dochodu powyżej progu – podatek = (120 000 zł × 12% – 3600 zł) + (nadwyżka × 32%).

Coraz więcej podatników wpada w 2 próg podatkowy ze względu na systematyczny wzrost pensji. Wystarczy 12 tysięcy złotych brutto miesięcznie (około 8506 zł netto), aby pod koniec roku przekroczyć limit i zapłacić dodatkowe kilka tysięcy złotych podatku. Każda złotówka zarobiona ponad 120 000 zł objęta jest wyższą stawką – nie traci się przy tym prawa do ulg czy kwoty zmniejszającej, które nadal obniżają całkowity podatek.

Wspólne rozliczenie małżonków – skuteczny sposób na uniknięcie 32%

Jedną z najefektywniejszych metod na uniknięcie 2 progu podatkowego jest skorzystanie z wspólnego rozliczenia małżonków. Dzięki temu dochody obu osób sumują się, lecz wysokość progu ulega podwojeniu, co oznacza, że razem można uzyskać do 240 000 zł rocznie opodatkowane stawką 12%. Przekroczenie tej kwoty wiąże się z opodatkowaniem nadwyżki 32%, ale w praktyce rozwiązanie to pozwala znacząco zmniejszyć podatek lub całkowicie uniknąć wyższej stawki, jeśli rozkład dochodów w rodzinie jest odpowiedni.

Wybór wspólnego rozliczania zalecany jest szczególnie wtedy, gdy jeden z małżonków uzyskuje bardzo wysokie dochody, a drugi osiąga niższą pensję lub nie zarabia wcale. W efekcie opodatkowanie odbywa się według korzystniejszej stawki.

Planowanie dochodów i wybór formy opodatkowania jako metoda unikania progu

Skutecznym narzędziem kontroli obciążeń PIT jest planowanie przepływu dochodów tak, aby w danym roku nie przekroczyć 120 000 zł. Dotyczy to m.in. przesuwania części przychodów lub kosztów pomiędzy latami podatkowymi i ograniczania wysokości wypłat. Istotną strategią może być także zmiana formy opodatkowania działalności gospodarczej na podatek liniowy (19%) lub ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, jeśli pozwala na to rodzaj prowadzonej firmy.

Dla przedsiębiorców te alternatywy mogą być korzystniejszym wyborem, pozwalając nawet wysokim zarobkom na uniknięcie najwyższej krańcowej stawki – pod warunkiem, że brak skali PIT nie odbiera innych preferencji podatkowych (ulg, kwot zmniejszających).

Prognozy, trendy i wyzwania dotyczące 2 progu podatkowego

W 2024 roku ponad 7,6% podatników przekracza drugi próg i odpowiada za blisko połowę wpływów z podatku dochodowego. Według prognoz już w 2025 roku w grupie z 32-procentową stawką będzie co dziesiąty podatnik. Stały wzrost wynagrodzeń oraz brak planów podwyżki progu powodują, że coraz więcej osób musi liczyć się z wyższym podatkiem.

Aktualnie rząd nie przewiduje zmiany progów, pomimo trwających dyskusji na temat waloryzacji. To oznacza, że podatnicy powinni już teraz zaplanować działania minimalizujące ryzyko przekroczenia limitu. Konsekwencją utrzymania obecnego poziomu progu przy rosnących dochodach będzie dalszy wzrost liczby osób płacących podatek według 32-procentowej stawki.

Podsumowanie – jak skutecznie uniknąć 2 progu podatkowego?

Najważniejsze narzędzia, które pomagają unikać 2 progu podatkowego, to przede wszystkim wspólne rozliczenie małżonków, właściwe planowanie dochodów oraz rozważenie alternatywnych form opodatkowania dla przedsiębiorców. Dodatkowym wsparciem jest niezmienna kwota zmniejszająca podatek, pozwalająca obniżyć łączną kwotę PIT nawet po przekroczeniu progu. W obecnych warunkach rynkowych i przy stałych progach skuteczne zarządzanie własnymi finansami oraz znajomość mechanizmów podatkowych to klucz do minimalizacji strat i zwiększenia efektywności rozliczeń rocznych.