Umowa zlecenie czy wlicza się do urlopu?

Wstęp

W obrocie prawnym często mylone są pojęcia związane z wypoczynkiem. Przy zleceniu nie ma ustawowego urlopu wypoczynkowego, nie ma też automatycznego naliczania wolnych dni. Istnieją jedynie kontraktowo ustalane przerwy w wykonywaniu zlecenia, które mogą być płatne lub nie, zależnie od postanowień stron.

Czy umowa zlecenie wlicza się do urlopu?

Umowa zlecenie nie wlicza się do urlopu w rozumieniu prawa pracy i nie uruchamia prawa do płatnego urlopu wypoczynkowego. Brak tu ochrony urlopowej typowej dla stosunku pracy, ponieważ zlecenie nie jest zatrudnieniem etatowym.

To, co bywa potocznie nazywane urlopem przy zleceniu, to w praktyce umówione dni wolne lub przerwa w realizacji zlecenia. Nie są to uprawnienia ustawowe z Kodeksu pracy, tylko postanowienia kontraktowe.

Dlaczego umowa zlecenie nie daje prawa do płatnego urlopu wypoczynkowego?

Mechanizm prawny jest prosty. Zlecenie to umowa cywilnoprawna regulowana przez Kodeks cywilny, a nie przez Kodeks pracy. Skoro nie powstaje stosunek pracy, nie powstają też uprawnienia pracownicze, w tym prawo do urlopu wypoczynkowego.

W konsekwencji nie obowiązują tu przepisy o wymiarze, zasadach nabywania ani ochronie urlopowej. Nie ma też ustawowego limitu dni wolnych dla zleceniobiorców.

Na czym polega różnica między urlopem wypoczynkowym a dniami wolnymi w zleceniu?

Urlop wypoczynkowy to ustawowe uprawnienie przysługujące wyłącznie pracownikom zatrudnionym na umowie o pracę. Standardowy wymiar wynosi 20 albo 26 dni rocznie, zależnie od stażu pracy. Zasady te wynikają z Kodeksu pracy.

Dni wolne przy zleceniu to wyłącznie ustalenia kontraktowe. Strony same kształtują ich liczbę, sposób zgłaszania oraz odpłatność. Nie ma tu automatycznego naliczania ani minimalnego ustawowego wymiaru.

W praktyce warto wyraźnie rozróżniać uprawnienie pracownicze wynikające z ustawy od ustalenia kontraktowego wpisanego do umowy zlecenia.

Jak ustalić dni wolne przy umowie zlecenie?

Dni wolne przysługują zleceniobiorcy wyłącznie wtedy, gdy strony umówią się na przerwę w wykonywaniu zlecenia albo gdy zleceniodawca wyrazi na nią zgodę. Nie ma tu limitu ustawowego, a liczba dni wolnych może być dowolna, w tym równa 26 dniom rocznie, jeśli tak ustalą strony.

W umowie warto precyzyjnie opisać zasady, aby uniknąć nieporozumień:

• liczbę dni wolnych i termin ich wykorzystania,
• procedurę zgłaszania przerw w wykonywaniu zlecenia,
• czy przerwa jest płatna, i według jakich reguł następuje rozliczenie,
• ewentualne zasady przesuwania lub odwoływania uzgodnionych wolnych dni.

Jeśli w umowie brak zapisów o wolnym, każda przerwa wymaga odrębnej zgody zleceniodawcy.

Czy używać terminu urlop przy umowie zlecenie?

Nie należy używać terminu urlop w sensie pracowniczym w odniesieniu do zlecenia. Takie sformułowania mogą sugerować istnienie stosunku pracy, którego tu nie ma. Dla przejrzystości i bezpieczeństwa lepiej posługiwać się określeniami dni wolne, przerwa w wykonywaniu zlecenia lub czasowe wstrzymanie realizacji zlecenia.

Czy umowa zlecenie liczy się do stażu urlopowego?

Okres wykonywania zlecenia nie zwiększa wymiaru urlopu wypoczynkowego w przyszłej umowie o pracę. Umowa zlecenie nie wchodzi do stażu pracy uprawniającego do urlopu pracowniczego.

Wymiar urlopu pracowniczego zależy od historii zatrudnienia na etacie oraz innych okresów zaliczanych przez prawo, a nie od okresów wykonywania zleceń.

Ile wynosi urlop wypoczynkowy na etacie i kiedy powstaje prawo do urlopu?

W systemie pracowniczym urlop wypoczynkowy wynosi 20 dni rocznie dla osób ze stażem krótszym oraz 26 dni rocznie dla osób z dłuższym stażem pracy. Przy pierwszej pracy prawo do urlopu nabywa się z upływem każdego miesiąca w wymiarze 1 dziesiątej dwóch dziesiątych części rocznego limitu, co daje 1 dwunastą pełnego wymiaru za każdy miesiąc.

Te zasady dotyczą wyłącznie umowy o pracę i nie mają zastosowania do zlecenia.

Kiedy zleceniobiorca może mieć płatne dni wolne?

Płatne dni wolne przy zleceniu są możliwe tylko na podstawie postanowień umowy lub wyraźnej zgody stron. Oznacza to, że odpłatność nie wynika z ustawy, lecz z kontraktu.

Brak jest jednolitego ustawowego limitu płatnych wolnych dni dla zleceniobiorców. Strony mogą ustalić dowolną liczbę, w tym liczbę odpowiadającą 26 dniom, jeśli tak uzgodnią warunki wykonywania zlecenia i rozliczeń.

Co warto zapamiętać?

• Umowa zlecenie nie wlicza się do urlopu i nie daje prawa do płatnego urlopu z mocy prawa.
• Do zlecenia nie stosuje się zasad Kodeksu pracy o urlopach, ponieważ obowiązuje Kodeks cywilny.
• Dni wolne przy zleceniu istnieją wyłącznie wtedy, gdy strony je uzgodnią lub gdy zleceniodawca wyrazi zgodę.
• Nie ma ustawowego limitu dni wolnych dla zleceniobiorcy. Liczba i odpłatność wynikają z umowy.
• Umowa zlecenie nie wchodzi do stażu pracy uprawniającego do urlopu wypoczynkowego na etacie.
• Na etacie standardowy wymiar urlopu to 20 albo 26 dni rocznie, a przy pierwszej pracy nabywa się go proporcjonalnie co miesiąc.
• Unikaj używania terminu urlop w sensie pracowniczym przy zleceniu, aby nie sugerować stosunku pracy.